Bir beton yapıyı onarmak, bozulmuş kısmı sökmekle başlar. Geleneksel yöntem olan pnömatik kırıcı gürültülü, yavaştır ve daha önemlisi kalması gereken kısma zarar verir. Hidro-demolisyon bunu darbe yerine yüksek basınçlı su jeti kullanarak çözer.
Darbe yapıya neden zarar verir
Kırıcı, betona şok dalgası aktararak çalışır. Bu şok hasarlı bölgenin sınırında durmaz; altındaki sağlam betona ilerler ve onarım anında görünmeyen, ancak bir sonraki bozulmanın başlangıç noktası olacak mikro çatlaklar açar. Ayrıca donatı çubuklarını büker, çentikler ve pekleştirir.
Su jeti malzemeyi darbeyle değil erozyonla söker. Jet en zayıf yolu bulur — bozulmuş, gözenekli, klorürle kirlenmiş betonu — ve sağlam malzemeyi yerinde bırakır. Yapıya şok yüklemesi olmaz.
Seçici söküm
Bu seçicilik yöntemin tanımlayıcı özelliğidir. Dayanımını yitirmiş beton belirli bir basınç ve ilerleme hızında sökülür; aynı ayarda sağlam beton sökülmez. Pratikte bu, kazının operatörün takdirine değil, sağlam yüzeye ulaşıldığında kendiliğinden durmasına karşılık gelir.
Donatı bu sırada temizlenir. Pas ve kabuk çubuk yüzeyinden sıyrılır; çubuk kesiti ve profili bozulmadan, onarım harcı için ek hazırlık gerektirmeden hazır kalır.
Ortaya çıkan yüzey
Hidro-demolisyon pürüzlü, düzensiz, agregası açığa çıkmış üç boyutlu bir yüzey bırakır. Onarım harcının mekanik aderans için ihtiyaç duyduğu tam olarak budur. Kırıcı ise düzleşmiş ve mikro çatlaklı bir yüzey bırakır; onarım öncesi yeniden hazırlanması gerekir.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Su yönetimi — işlem ciddi miktarda su kullanır; bu su toplanmalı, filtrelenmeli ve taze betonla teması pH’ı yükselttiği için deşarj öncesi nötralize edilmelidir.
- Geri tepme kuvveti — el lansları operatörün güvenle tutabileceği kuvvetle sınırlıdır. Üzerine çıkıldığında robotik üniteler kullanılır; bu aynı zamanda operatörü jet hattından çıkarır.
- Gürültü ve titreşim — kırıcıya kıyasla belirgin şekilde düşüktür; köprülerde, otoparklarda ve kullanımdaki binalarda yöntem seçimini çoğu zaman bu belirler.
- Verimlilik — söküm hızı alan yerine saatte metreküp olarak ölçülür; beton dayanımına ve istenen derinliğe bağlıdır.
Nerelerde kullanılır
Köprü tabliyeleri ve alt yüzeyleri, rıhtım duvarları ve deniz yapıları, otopark döşemeleri, soğutma kuleleri, endüstriyel zeminler ve klorür ya da karbonatlaşma hasarının onarım öncesi kesilmesi gereken her betonarme yapı.
Forajet ile çalışmak
Türkiye’de WOMA ultra yüksek basınçlı pompaları ve hidro-demolisyon ekipmanlarını sağlıyoruz. Elinizde bir onarım şartnamesi varsa beton dayanımını, söküm derinliğini ve alanı iletin — pompa ve ekipman seçimi bu üç veriden çıkar.
